Geschiedenis

Admin
single-image

HET BEGIN

Rond 1800 leefden de bewoners van Ridderkerk en de omliggende dorpen voornamelijk van de landbouw en de ambachten die daarbij noodzakelijk waren. Verder bestond hier en daar een scheepswerf o.a. in Slikkerveer, welke eigendom was van Fop Smit, waar houten schepen werden gebouwd. Pas veel later werd deze vorm van industrie steeds belangrijker en werd uitgebreid met een klinknagelfabriek en in 1882 zelfs met en fabriekje op het gebied van elektrotechniek. De scheepswerven breidden uit en juist in die tijd bestond steeds meer behoefte aan een vorm van ontspanning in de schaarse vrije uren.

EERSTE MUZIKALE KLANKEN

Op 15 juni 1892 werd muziekvereniging “Harmonie” opgericht door o.a. de heren Romeijn en Heester. Onder leiding van de Heer Drees, een hoofdonderwijzer uit Krimpen aan de Lek, bracht de Harmonie de eerste klanken voort. Er werd gerepeteerd in een “bewaarschooltje”, zoals destijds de kleuterschool werd genoemd. De Harmonie was toen een “harmonieorkest” en was dus met houten blaasinstrumenten uitgerust. In 1900 werd onder de leiding van dirigent J. Scheurwater deelgenomen aan een concours in Ammerstol, waar de Harmonie een derde prijs wist te behalen.

NIEUWE INSTRUMENTEN

De eerste jaren van de Harmonie waren overlopend van muzikaal enthousiasme, maar uitgeput waar het de verenigingskas betrof. Met het muzikale peil stegen ook de schulden, maar gelukkig kreeg men op het juiste moment financiële steun van de heer Joh. Smit en zo konden er op 28 juni 1909 nieuwe instrumenten worden aangeschaft. De Harmonie kreeg toen een fanfarebezetting in de hoge stemming. De muziekinstrumenten zijn toen gekocht voor F 650,- (tegenwoordig kun je daar nog geen eenvoudig trommeltje voor kopen). Vooral de families Smit, Pot, Pas en Boele waren in die tijd een ware steun voor de arme muziekvereniging. De nieuwe instrumenten werden al snel uitgeprobeerd op een concours. De Harmonie kwam daar prima voor de dag, al kwam dat niet alleen door hun muzikale kwaliteiten. De jury was die dag namelijk zo dronken dat er van jureren niets terecht kwam. De federatie loste dit probleem op door elke deelnemende vereniging met een eerste prijs naar huis te sturen. In die roerige twintiger jaren werden veel concerten gegeven in o.a. de zaal van Broere (tegenwoordig St. Joris) en in het café van Lodder. Er werd voor deze concerten gerepeteerd in de timmerloods van Bothof, toen naast het veer van Fop Smit. Uit die tijd stamt ook de traditie, die de Harmonie nog steeds in ere houdt, van de mars op de vroege morgen van tweede paasdag. Toen liep de Harmonie tot de “Donckse bomen” en weer terug. In 1926 trad de heer Jelles Scheurwater vrijwillig af als dirigent.

HET TIJDPERK PHILIP JORDAANS

De heer Scheurwater werd opgevolgd door Philip Jordaans en onder diens leiding ging de Harmonie Slikkerveer een bloeiend tijdperk tegemoet, althans in muzikale zin. Het geldgebrek bleef voortbestaan. Het was in de beruchte crisistijd waarin er ook in onze gemeente vele werkloze waren. Er werden nagenoeg geen contributies ontvangen en het gebrek aan geld werd tenslotte zo groot, dat men op 20 oktober 1933 overging tot het spelen van “klavarskribo”, hiertoe in staat gesteld dor de heer C. Pot, de ontwerper van het klavarskribo-muziekschrift. De Harmonie had toen dus al een sponsor, die de benodigde financiële middelen verstrekte om de dirigent en de overige kosten te kunnen betalen. In 1934 werd omgeschakeld van de hoge naar de lage stemming. Deze instrumentale omzetting werd voor f 212,- verzorgd door fa. Komefa uit Tilburg. In 1937 werden door de Harmonie enkele concertdemonstraties gegeven in het Amsterdams concertgebouw en de Doelen te Rotterdam. Tijdens de oorlogsjaren hield dirigent Philip Jordaans alles goed staande en na de oorlog keerden alle in Duitsland te werk gestelde leden weer behouden terug.

NIEUW VAANDEL

Het gouden jubileum kon door de tweede wereldoorlog niet gevierd worden, maar toen de Harmonie in 1947 vijfenvijftig jaar bestond, werd het een groot feest. Tijdens deze viering kreeg de Harmonie van de burgerij een nieuw vaandel aangeboden. Drie jaar later, in 1950, promoveerde de Harmonie onder leiding van dirigent Ph. Jordaans naar de vaandelafdeling. Hierop volgde een radio-optreden en het orkest verleende ook haar medewerking aan een film van de Koninklijke Nederlandse Federatie (K.N.F.), waarvan de Harmonie toen ook al lid was. Tevens liet men in dat jaar de beroemde Engelse Brass-band “The Fairy Aviation Workband” naar Slikkerveer komen voor het geven van enkele concerten in de Elektrozaal, de zaal aan de Benedenrijweg die begin jaren ’80 helaas door brand werd verwoest.

EEN JEUGDORKEST

Er gebeurde nog meer in het tijdperk Jordaans. Voor het eerst in de vaandelafdeling uitkomend werd hierin tijdens een concours met 103 punten een eerste prijs behaald. In Oktober 1951 hield men opnieuw een jubileumconcert, deze keer ter ere van het zilveren jubileum van dirigent Philip Jordaans. die één jaar later zijn gouden jubileum als beroepsmusicus vierde. In dit jaar (1952) werd de vereniging Koninklijk goedgekeurd. In 1956 kreeg de Harmonie nieuwe uniformen welke namens de burgerij van Slikkerveer door de heer A. van Vliet werden aangeboden. Dit uniform zou de bijnaam “melk en puur” opgespeld krijgen. Het bestond namelijk uit een donkerbruin jasje en een lichtbruine broek. Op 1 juli 1957 kondigde zich alweer een nieuw feit aan, want er werd een jeugdorkest opgericht. De heer Arie ’t Jong, werd dirigent van dit bijzonder leuke jeugdorkest. Samen met een ander zeer gewaardeerd lid uit die dagen, de heer Dirk Fierloos, gaf de heer Arie ‘t Jong soms drie à vier dagen per week les aan de kinderen. Het tijdperk van dirigent Philip Jordaans werd op 25 februari 1958 afgesloten. Op hoge leeftijd, na 32 jaar lang dirigent te zijn geweest bij de Harmonie, nam hij afscheid.

NIEUW TIJDPERK

De heer Philip Jordaans werd als dirigent opgevolgd door de heer H. Warnas, die echter een half jaar later weer afscheid nam om kapelmeester te worden bij de Koninklijke Luchtmacht Kapel. Intussen werd van repetitielokaal verhuisd, en wel naar het schaftlokaal van Smit Slikkerveer. De dirigeerstok ging na de heer Warnas over in handen van de heer G.B. Scheepers, die na een jaar alweer werd opgevolgd door Karel Kokelaar. Deze dirigent was tevens kapelmeester bij de Marinierskapel. tijdens het 70-jarig jubileum van de Harmonie gaf de Marinierskapel onder leiding van dirigent Henk van Lijnschoten een grandioos concert. Het leven van de Harmonie bereikte toen weer een hoogtepunt in 1964. In dat jaar werd onder leiding van Karel Kokelaar voor het eerst tijdens een concours, in Den Haag, een eerste prijs met lof gehaald in de vaandelafdeling. Door dit resultaat was de Harmonie gerechtigd mee te doen aan het topconcours in Arnhem. Het orkest werd daar zesde van Nederland. In 1965 gaf de Harmonie een radioconcert voor de NCRV. Toen dirigent K. Kokelaar in 1967 aangesteld werd als hoofdkapelmeester bij de Amsterdamse Politiekapel betekende dit dat er andermaal naar een nieuwe dirigent moest worden uitgekeken. Deze vacature werd opgevuld door de alom bekende Heinz Friesen, maar deze bleek ondanks zijn goede kwaliteiten toch niet de geschikte man te zijn voor de Harmonie. Dit bleek wel het geval te zijn met dirigent Jaap J. Koops.

NIEUWE SOUND IN GOEDE HARMONIE

Onder leiding van de heer Jaap Koops werd een nieuw tijdperk ingeluid. De heer Koops, die destijds ook kapelmeester was bij de Marinierskapel, bracht in de Harmonie een nieuwe sound. Men ging meer moderne muziek spelen, wat door het publiek wel op prijs werd gesteld. Tijdens deze periode werd ook de blaaskapel van de Harmonie opgericht, genaamd ‘Hooi en Stro kapel’. Deze kapel bestond destijds uit een aantal orkestleden en ook nu zijn de leden van deze kapel lid of lid geweest van de muziekvereniging.

In 1970 behaalde de Harmonie onder de leiding van J. Koops een eerste prijs op het federatief muziekconcours in Nijeveen. Door zijn sympathieke optreden was de heer J.J. Koops bijzonder populair bij muzikanten en publiek. Ondanks de intrede van vooral de kleurentelevisie en de uitbreidingen op sportgebied, had de Harmonie niet te klagen met drie avonden een volle Elektrozaal. De Harmonie trad dan op met haar jeugdorkest, de drumband en het orkest onder leiding van de heer J.J. Koops. Na de pauze was het dan de beurt aan het Slikkerveers toneelgezelschap. Later eiste de Harmonie steeds meer tijd voor zich op omdat, in plaats van toneel, bekende Nederlandse artiesten werden uitgenodigd als The Shepherds, het Cocktail Trio enz. voor een welkom intermezzo.

EIGEN CLUBHUIS

Na veel timmer-, schilder- en metselwerk betrok de Harmonie in augustus 1971 haar eigen clubgebouw aan de Benedenrijweg, naast Klavarskribo. Voorheen was het een soort society voor de rijke industriëlen van Ridderkerk.

GRAMMOFOONPLAAT

De Harmonie kon nu rustig voorbereidingen treffen voor de viering van het 80-jarig bestaan. Ter gelegenheid van dit jubileum werd een grammofoonplaat uitgebracht, met bijdragen van zowel orkest als drumband. Langzaam maar zeker bouwde dirigent Jaap Koops steeds verder aan het orkest. De concerten werden kwalitatief steeds beter. Het begrip uitwisselingsconcerten deed zijn intrede, waardoor de Harmonie buiten de gemeentegrenzen steeds bekender begon te worden. Echt respect kreeg de Harmonie onder leiding van Jaap Koops na 9 november 1974. Op een concours in Zaandam behaalden de amateur muzikanten met de werken “Suite in Bes” en “Western Rapsody” een eerste prijs met lof van de jury met maar liefst 329 punten, uitkomend in de vaandelafdeling. Later bleek dit puntentotaal zelfs het hoogste te zijn dat in 1974 op concoursen was behaald. De Harmonie plaatste zich hierdoor wederom voor het topconcours in Arnhem. Ze werd uiteindelijk derde van Nederland.

NIEUWE UNIFORMEN

Kort na dit ongelofelijke succes showde de Harmonie op haar winterconcert de nieuwe uniformen. Voor de pauze in het oude pakkie, na de pauze in het rood/zwart. Eind 1975 moest dirigent Jaap Koops vanwege zijn beroep (kapitein van de Marinierskapel en later inspecteurmajoor der militaire krijgsmuziek) noodgedwongen afscheid nemen. Een moeilijke tijd voor wat betreft de aanstelling van een nieuwe dirigent brak aan. De Harmonie was al die jaren verwend geweest met top dirigenten, waardoor elke opvolger veel minder leek te presteren. Zo werd eerst dirigent Bram Fortuin aangesteld, een goed jaar daarna Hans Hardonk en weer later Frans Vreugdenhil, die tevens trompettist was bij het Rotterdam Philharmonisch orkest en docent aan de Rotterdamse Muziekschool, hij dirigeerde goed en behaalde met de Harmonie zelfs een aantal eerste prijzen op federatieve concoursen. In die tijd overschreed de Harmonie zelfs de landsgrenzen, want twee jaar achtereenvolgend werd een concert gegeven in Antwerpen.

DRUMBAND

In de beginjaren van de Harmonie kon men nauwelijks spreken van een drumband. Er waren wat slagwerkers, maar deze hoorden bij het orkest. Pas veel later kon de term drumband gebruikt worden. Vooral in de naoorlogse jaren kwamen de tamboers in opmars. Ze deden zelfs mee aan speciaal daarvoor georganiseerde concertwedstrijden. De drumband kende veel leermeesters, instructeur/tamboer-maître genaamd. De heer H. Kooijman stond ongeveer de langste tijd voor deze groep slagwerkers. Helaas heeft dit onderdeel van de Harmonie vele ups en downs te verwerken gekregen. Gelukkig keerde in 1983 het tij. De nieuwe instructeur Piet Versluys, in hart en ziel tamboer, leidde dit tamboerkorps naar grote hoogte. In een korte periode promoveerde deze groep van de derde naar de eerste divisie. In 1998 is de leiding van de drumband overgenomen door Peter de Kluyver, tevens slagwerker bij het orkest en al vanaf zijn geboorte lid van de Harmonie. Onder zijn leiding zijn al vele successen geboekt in de Middenklasse, met als hoogtepunt tot twee keer toe de uitnodiging voor het topconcours in Barneveld.

DE JAREN ’80

De jaren tachtig waren niet alleen voor de drumband, maar eigenlijk voor de hele vereniging belangrijke en bewogen jaren. Vernieuwingen, commerciële activiteiten en verregaande modernisering volgden elkaar op. Het zou steeds moeilijker worden om mensen te interesseren voor het wel en wee van de muziekvereniging. De media gingen hierin een steeds belangrijker rol spelen. De Ridderkerkse kranten “de Combinatie” en later ontstane Waalpost zijn de Harmonie hierin tot op heden prima van dienst geweest. Voor de donateurs werd een clubkrant uitgegeven. De eerste uitgave hiervan dateren van 1974, daarna ontstond een mooi boekje met rode kaft en sinds april 1983 verschijnt de krant in weekendformaat. Halverwege de jaren ’90 is de uitgave van deze krant helaas gestopt, omdat er niet voldoende financiers meer voor waren te vinden. In 1983 werd begonnen met de renovatie van het clubhuis aan de benedenrijweg, welke uiteindelijk ruim een jaar zou duren.

Dirigent Frans Vreugdenhil gaf net voor de officiële opening te kennen om persoonlijke redenen te willen stoppen. Het bestuur ging akkoord met zijn besluit en na een sollicitatieprocedure werd voor Jos van der Sijde gekozen, een leerling van Jaap Koops en tevens docent aan het Rotterdams Conservatorium. Onder zijn leiding bloeide de vereniging weer op en de vereniging was in 1985 te gast in ponypark Slagharen. De Hooi en Stro kapel ging naar Oostenrijk om de gasten van De Jong Intra Vakanties te vermaken. De drumband haalde onder leiding van Piet Versluys in 1987 de promotie naar de eredivisie.

EXPERIMENTELE EN NIEUWE KLANKEN

In 1987 gaf de Harmonie een bijzonder concert. Een drietal aankomende dirigenten van het Rotterdams Conservatorium studeerden namelijk af met het orkest voor het diploma HAFABRA, een primeur voor Nederland. Het jaar 1987 werd uiteindelijk afgesloten met een vette eerste prijs met wimpel onder leiding van Jos van de Sijde op een concours te Middelburg. Rond deze periode was de Harmonie op zoek naar nieuwe mogelijkheden. In dit kader zijn tot op heden verschillende uitwisselingsconcerten geweest o.a. met Crescendo uit Hillegom, IJselmondens Fanfare, Ad Astra uit Asperen, Concordia uit Berkel Enschot en Crescendo uit Krimpen aan de Lek. Niet echt iets nieuws onder de zon, maar buitengewoon leuk.

Opmerkelijker waren de concerten waarbij werd samengewerkt met solisten of ensembles, welke voor Fanfarebegrippen vreemde instrumenten bespeelden. Een greep hieruit is: Frans Hendrixs op Contrabas saxofoon, het Nederlands accordeonduo, het Nederlands klarinetkwartet en het internationaal, met vele prijzen onderscheiden, Rotterdams Trombonekwartet. Hierdoor heeft de Harmonie zich door de teruglopende aantallen van het publiek heen kunnen slepen. (Pas) Sinds 1989 wordt zeer nauw samengewerkt met de Ridderkerkse Muziekschool. Een must voor deze tijd. Dirigent Jos van der Sijde heeft de Harmonie veilig door de grens 80/90 heen geleid, maar ook hij heeft uiteindelijk de dirigeerstok overgedragen. Zijn opvolger werd Dick Verhoef.

HARMONIE 100 JAAR JONG

In 1992 bestond de Harmonie 100 jaar, wat betekende dat er vele dingen moesten gebeuren. Zo was er een concert voor ouderen; een dagje uit voor leden en donateurs met een feestavond op Radarstoomboot ‘De Nederlander’; een receptie en het hoogtepunt: het galaconcert in een uitverkochte sporthal “De Fakkel” met medewerking van Lee Towers. Ook werd de vereniging onderscheiden met de Koninklijke Erepenning.

Nadat al deze festiviteiten met groot succes waren afgerond vond men ook nog tijd om eind november nog op concours te gaan. In opdracht van Konimex staal werd ook nog meegewerkt aan een cd.

In 1994 ging de Harmonie weer op concours, maar met een zeer tegenvallend resultaat. In Middelburg werd tegen de verwachting in slechts een tweede prijs behaald. Dit was het startsein van een nieuwe en moeilijke periode in het bestaan van de Harmonie. In 1995 werd na een succesvolle deelname aan het festival ‘Klinkt Goed’ in de Doelen afscheid genomen van Dick Verhoef en werd een nieuwe jonge dirigent binnen gehaald: Pierre Volders.

DE LAATSTE JAREN

Terwijl de jeugd, mede door de impulsen van de in 1992 opgerichte jeugdcommissie, bleef toenemen, ging het licht bergafwaarts met de Harmonie. De vergrijzing van het orkest begon zijn tol te eisen en omdat er maar weinig ervaren jeugd voorhanden was, vielen er gaten in het orkest. Maar door de positieve instelling van dirigent Pierre Volders, die toen ook het jeugdorkest onder zijn hoede had genomen, begon het orkest eind jaren ’90 weer uit het dal te kruipen. En met inmiddels genoeg ervaren jeugd in het orkest werd de stijgende lijn doorgetrokken.

In oktober 1998 stak de Harmonie voor het eerst de grote sloot over voor een overzeese uitwisseling met de engelse Ely City Military Band. Deze band kwam in 1999 naar Nederland en deze weekenden hebben er mede voor gezorgd dat er weer een enorme teamgeest kwam binnen de Harmonie.

Eind 1999 ging het orkest weer op concours, maar door de vele jeugd leek het dirigent en leden niet verstandig om in de vaandelafdeling uit te komen, dus werd besloten een stapje terug te doen. Er werd in Huizen echter zo’n goede prestatie geleverd dat het orkest slechts op een haar na niet terugpromoveerde naar de vaandelafdeling.

WEER VERHUIZEN

In 1999 kreeg de Harmonie te horen dat het clubhuis door Klavarskribo was verkocht aan een projectontwikkelaar, die het erg graag wilde slopen. Dus moest de Harmonie op zoek naar een nieuw onderkomen. Dit werd na lang zoeken uiteindelijk gevonden: half 2000 kreeg de Harmonie de beschikking over een oude kleuterschool aan de Prinsenstraat. Deze had echter drie jaar leeg gestaan en er moest dus enorm veel werk verzet worden om dit geschikt te maken. Omdat het gebouw over drie grote lokalen beschikt, hebben de drumband en orkest een eigen lokaal en is er ook ruimte voor een kantine.

Pierre Volders, jaren 1e trombonist bij het Rotterdams Phillarmonisch, vond toen dat ruim 6 jaar lang genoeg was geweest als dirigent en nam half november 2000, nog tijdens de verbouwing, afscheid van de Harmonie. Een opvolger werd gevonden in Jurgen Nab. Aan hem toen de taak om de Harmonie op het pijl te houden waar het toen was, of liever nog verder omhoog.

TOPCONCOURSEN

Met Jurgen Nab als dirigent ging het inderdaad nog verder omhoog met de Harmonie. Tijdens het concours in november 2003 werd een erg goede prestatie geleverd, wat resulteerde in een uitnodiging voor het topconcours op 27 maart 2004. Op dit topconcours in Enschede werd het orkest van de Harmonie voor het eerst in de geschiedenis met een puntentotaal van 90,77 kampioen van Nederland in de basis- en middenklasse.

Ook de drumband beleefde in de laatste jaren onder leiding van Peter de Kluijver een aantal hoogtepunten. In 2004 zijn ze gepromoveerd naar de eredivisie, de hoogste afdeling voor amateur-drumbands.

In 2006 werd op een concours in Klundert het hoogste puntentotaal van Nederland gehaald. Voor het puntentotaal van 95,63 behaalden zij een erediploma van de KNFM. Door deze uitzonderlijk hoge score werden zij ook uitgenodigd voor het Topconcours.

Dit jaar waren dat echte Nederlandse Kampioenschappen, omdat de twee bonden deze wedstrijd gezamenlijk organiseerden. De drumband werd hier in de hoogste afdeling 3e van Nederland! Een jaar eerder werd op een Topconcours nog een 4eplaats behaald, dus de stijgende lijn is ingezet.

Deze resultaten zullen voor de slagwerkers zeker een stimulans zijn om door te gaan en nog hoger te presteren.

115 JARIG BESTAAN

Hoewel 115 jaar niet echt een jaar is om te vieren, vond het bestuur dat er toch wel bij deze leeftijd mocht worden stilgestaan. Daarom is op 16 juni 2007 een groots jubileumconcert georganiseerd in sporthal ‘De Fakkel’ in Ridderkerk. Gezamenlijk met zanger en musicalster Danny de Munk werd een fantastisch concert neergezet in de tot concertzaal omgetoverde sporthal. Drumband en orkest hebben maar liefst zeven gezamenlijke nummers gespeeld met deze artiest en kregen na afloop van hem ook grote complimenten voor het niveau en de entourage van het concert. Hiermee is weer een hoogtepunt in de lange geschiedenis van de ‘Harmonie’ bijgeschreven.

125 JARIG BESTAAN

In 2017 was het toch echt weer tijd voor een fantastisch feest ter ere van het 125 jarig bestaan van de vereniging. Er werden diverse activiteiten ontplooit, er werd een marathon bingo georganiseerd, een gezamenlijk mars met een vlaggenparade welke werden gemaakt door de o.a. Ridderkerkse schooljeugd, er werd een jubileumloterij georganiseerd, en als afsluiter een galaconcert met Charly Luske en Erica Young in de Sporthal de Fakkel te Ridderkerk